توضیحات
پیش از برق، نور یک کار روزانه بود
امروز روشن کردن چراغ یک کلید است. اما تا پیش از رواج چراغهای نفتسوز، روشنایی در ایران تنها دو منبع داشت: شمع و پیهسوز. پیهسوز سادهترین و در دسترسترین آن دو بود؛ ظرفی کمعمق که سوخت آن پیهٔ مذاب و گاهی روغنهای نباتی بود و فتیله با جذب سوخت، شعلهای پیوسته نگه میداشت.
یک فرم که هزارهها دوام آورد
سادگی این سازوکار دلیل ماندگاریاش بود. در لغتنامهٔ دهخدا آمده که پیهسوز از روزگاران بسیار دور، شاید حدود چهار هزار سال پیش، در ایران و هند به کار میرفته است. نمونههای موزهای آن از دورهٔ ساسانی تا پیهسوزهای فلزی سدههای میانهٔ اسلامی و پیهسوزهای پایهدار لعابدار دورهٔ قاجار را در بر میگیرند.
بازگشت در قالبی معاصر
پیهسوز دفینه با سفال و سرامیک و ابعاد ۱۵ در ۶ سانتیمتر ساخته شده است؛ چیزی که در کف دست جا میشود و برای میز، کنسول یا قفسه مناسب است. انتخاب سفال تصادفی نیست: بسیاری از پیهسوزهای تاریخی ایران از همین جنس بودند. در ظاهر یک چراغ ساده است؛ در پس آن، رابطهٔ دیرینهٔ انسان با نور و آتش.
✦ داستان اثر: موزهٔ نور و روشنایی یزد؛ تنها موزهٔ تخصصی نور در ایران.
این موزه اردیبهشت ۱۴۰۱، همزمان با روز جهانی موزهها، کار خود را آغاز کرد و در عمارت «قصر آینه» جای گرفته است؛ کوشکی در میان باغ با گچبری، نقاشی دیواری و آینهکاری. موزه بیش از ۲۵۰ اثر را در نُه فضای نمایشی دارد که از هزارهٔ چهارم پیش از میلاد تا دورهٔ اسلامی و معاصر را پوشش میدهند و شامل پیهسوز، شمعسوز، نفتسوز، گازسوز و برقسوزند. قدیمیترین اشیای موزه پیهسوزهای دورهٔ ساسانیاند و از شاخصترین قطعات آن، پیهسوزهای پایهدار چندشعلهٔ سفالی است. این موزه و موزهٔ تار و پود روی یک خیابان و در فاصلهٔ چند قدمی یکدیگرند.







نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.